Kinh tuyến trục là gì? Bảng kinh tuyến trục 63 tỉnh thành đầy đủ

Bạn nhập đúng tọa độ trên sổ đỏ, bấm chuyển đổi, rồi điểm hiện ra giữa cánh đồng cách thửa đất mấy trăm mét. Chín trên mười lần là do chọn sai kinh tuyến trục.

Bài này giải thích kinh tuyến trục là gì bằng ngôn ngữ thường, cho bạn bảng tra đầy đủ 63 tỉnh thành, và trả lời câu đang có rất nhiều người hỏi sai: sáp nhập tỉnh rồi thì tra theo tỉnh nào.

Kinh tuyến trục là gì?

Kinh tuyến trục là đường kinh tuyến được chọn làm trục giữa khi chiếu một vùng đất cong của Trái Đất xuống mặt phẳng tờ bản đồ. Toàn bộ tọa độ X, Y trong hệ VN-2000 của một thửa đất đều được tính dựa trên đường trục đó.

Hình dung thế này: bạn bóc vỏ quả cam rồi ép cho phẳng. Muốn ép ít rách nhất thì phải chọn một đường để ép từ đó ra hai bên. Kinh tuyến trục chính là đường đó. Chọn đường khác thì cùng một điểm sẽ ra một cặp số khác.

Việt Nam dùng hệ tọa độ quốc gia VN-2000, với phép chiếu hình trụ ngang đồng góc UTM. Danh sách kinh tuyến trục cho từng tỉnh được quy định tại Thông tư 973/2001/TT-TCĐC của Tổng cục Địa chính và đến nay vẫn là căn cứ đang dùng.

Vì sao mỗi tỉnh một kinh tuyến trục khác nhau?

Vì sai số. Càng xa đường trục, phép chiếu càng kéo giãn khoảng cách. Nếu cả nước dùng chung một đường trục thì tỉnh ở rìa sẽ sai số lớn tới mức không dùng cho đo đạc địa chính được.

Cách giải quyết là chia nhỏ: mỗi tỉnh được gán một kinh tuyến trục riêng, chạy gần giữa tỉnh đó. Tỉnh nào cũng nằm sát trục của mình nên sai số nhỏ, đủ chuẩn để cắm mốc ranh giới thửa đất.

Đó cũng là lý do tọa độ VN-2000 không tự mang thông tin tỉnh. Cặp số X, Y trên sổ đỏ chỉ có nghĩa khi đi kèm đúng kinh tuyến trục. Đưa cặp số đó cho một tỉnh khác chiếu, bạn ra một vị trí hoàn toàn khác mà máy vẫn không báo lỗi gì.

Bảng kinh tuyến trục 63 tỉnh thành

Bảng dưới đây liệt kê kinh tuyến trục theo tên tỉnh cũ — vì đó mới là thứ ghi trên sổ đỏ và trong hồ sơ đo đạc của bạn. Cột cuối cho biết tỉnh đó nay thuộc về tỉnh thành nào sau sáp nhập, để bạn khỏi phải tra thêm ở chỗ khác.

Muốn khỏi tra tay, bạn dùng thẳng công cụ chuyển tọa độ VN-2000 sang Google Maps của EVILand — chọn tên tỉnh, kinh tuyến trục tự điền đúng. Công cụ miễn phí, chạy ngay trên trình duyệt, không cần cài gì.

Sáp nhập tỉnh rồi thì tra theo tỉnh nào?

Đây là chỗ sai nhiều nhất hiện nay, nên nói cho rõ:

Kinh tuyến trục vẫn tra theo tỉnh CŨ — tỉnh ghi trên sổ đỏ, không phải tỉnh mới sau sáp nhập.

Việc sáp nhập 63 tỉnh thành còn 34 là thay đổi về đơn vị hành chính. Nó không viết lại hệ quy chiếu quốc gia, không dời mốc tọa độ, và cũng không làm các tờ bản đồ địa chính đã lập trước đó mất hiệu lực. Một thửa đất ở Bình Dương cũ vẫn tính theo kinh tuyến trục 105°45′, dù hộ khẩu nay ghi TP. Hồ Chí Minh.

Ví dụ dễ thấy nhất là TP. Hồ Chí Minh mới. Sau sáp nhập, thành phố này gộp ba vùng cũ, mà ba vùng đó không chung một kinh tuyến trục:

• TP. Hồ Chí Minh cũ và Bình Dương cũ: 105°45′
• Bà Rịa – Vũng Tàu cũ: 107°45′

Nếu cứ thấy sổ ghi “TP. Hồ Chí Minh” là chọn 105°45′ thì thửa đất ở Vũng Tàu sẽ rơi lệch đi rất xa. Cứ nhìn nơi thửa đất nằm theo địa giới cũ mà chọn.

Múi chiếu 3 độ hay 6 độ?

Cùng một kinh tuyến trục, còn phải chọn đúng độ rộng múi chiếu thì mới ra đúng. Hai lựa chọn:

Quy tắc thực dụng: tọa độ lấy từ sổ đỏ, trích lục địa chính hay biên bản đo đạc thì gần như luôn là múi 3°. Nếu chuyển xong thấy lệch đều một khoảng vài trăm mét theo một hướng, thử đổi sang múi 6° rồi so lại.

Chọn sai kinh tuyến trục thì lệch bao nhiêu?

Lệch theo cấp số. Kinh tuyến trục cách nhau 15 phút (0,25°) đã kéo điểm đi khoảng 25 km. Nhầm giữa hai tỉnh liền kề thường cho ra điểm nằm sang hẳn huyện khác — cái này dễ phát hiện vì nhìn bản đồ là thấy vô lý ngay.

Nguy hiểm hơn là sai nhỏ: nhầm múi 3° với 6°, hoặc đảo thứ tự X và Y. Điểm vẫn rơi quanh khu vực đúng, chỉ lệch vài chục đến vài trăm mét, nên rất dễ tin nhầm là đúng. Khi ranh đất đang tranh chấp thì vài chục mét đó là cả một vấn đề.

Cách kiểm tra nhanh: chuyển đủ các điểm góc ranh rồi nhìn hình thửa đất trên bản đồ. Hình đúng thì khớp với hình trong sổ về cả dáng lẫn diện tích. Nếu hình méo mó hay diện tích lệch xa, chắc chắn có thông số sai.

Câu hỏi thường gặp

Sổ đỏ không ghi kinh tuyến trục thì tra ở đâu?
Tra theo tỉnh nơi thửa đất nằm, dùng bảng ở trên. Đa số sổ không ghi vì đã mặc định theo tỉnh.

Hai thửa cùng tỉnh có thể khác kinh tuyến trục không?
Theo quy định thì không — mỗi tỉnh một trị số. Nhưng hồ sơ đo đạc chuyên ngành (thủy lợi, giao thông, lâm nghiệp) đôi khi dùng hệ khác. Gặp trường hợp lạ, hỏi lại đơn vị đã lập hồ sơ.

Chuyển ngược từ Google Maps về VN-2000 có cần kinh tuyến trục không?
Có, và vẫn là tỉnh cũ. Bạn dùng công cụ chuyển Google Maps sang VN-2000 cho chiều ngược lại.

Khi nào nên nhờ đơn vị đo đạc

Công cụ chuyển tọa độ cho bạn biết thửa đất nằm ở đâu — đủ để xem đất, đối chiếu nhanh, kiểm tra quy hoạch. Nhưng nó không thay được đo đạc thực địa trong các tình huống có giá trị pháp lý:

• Ranh đất đang tranh chấp với hàng xóm, cần mốc có giá trị làm chứng cứ.
• Diện tích thực tế lệch so với sổ, phải đo lại để chỉnh lý biến động.
• Tách thửa, hợp thửa, chuyển mục đích sử dụng đất — hồ sơ bắt buộc có bản trích đo do đơn vị có chức năng lập.
• Cắm mốc ngoài thực địa trước khi xây, tránh xây lấn rồi phải đập.

Những việc đó cần người có máy và có tư cách pháp nhân ký hồ sơ. Bạn có thể xem dịch vụ đo đạc của EVILand hoặc gọi Zalo 09.789.155.15 để được tư vấn trước khi quyết định có cần đo hay không — hỏi thì không mất gì.