Giới thiệu

Tác giả: Doãn Thành

Kinhtedothi – Đề xuất thí điểm mô hình trung tâm giao dịch bất động sản (BĐS) do Nhà nước quản lý của Bộ Xây dựng là một trong những giải pháp quan trọng trong lộ trình số hóa giao dịch. Đây cũng là bước tiến mới để giúp thị trường phát triển minh bạch, bền vững và chuyên nghiệp hơn.

Bất động sản – Ngành “xương sống” của nền kinh tế

BĐS được xác định là một trong những ngành “xương sống” của nền kinh tế, luôn xếp thứ 2 trong nhóm các ngành thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn nhất vào Việt Nam. Các doanh nghiệp (DN) kinh doanh BĐS đóng vai trò dẫn dắt trong nhiều trục phát triển từ đô thị hóa, hạ tầng, công nghiệp, thương mại đến du lịch và dịch vụ…, cũng là lực lượng nộp ngân sách lớn thứ 2 cả nước với hơn 37.000 tỷ đồng mỗi năm.

Những bất cập cần được giải quyết

Dẫu vậy, quá trình quản lý và hoạt động thị trường vẫn còn nhiều bất cập: Giá BĐS tăng cao, vượt xa thu nhập thực tế do tình trạng đầu cơ, khan hiếm quỹ đất ở khu vực trung tâm, chi phí phát triển dự án cao và thiếu các sản phẩm phù hợp với người có thu nhập trung bình – thấp. Hệ quả là người dân khó tiếp cận nhà ở, đặc biệt là giới trẻ và người lao động tại đô thị.

Nhiều DN phát triển dự án phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng. Khi chính sách tín dụng siết chặt, thị trường dễ rơi vào đình trệ. Thị trường hiện nay còn mất cân đối cơ cấu sản phẩm do quá chú trọng đầu tư vào dòng cao cấp.

Thêm vào đó, tình trạng “sốt đất” mỗi khi có thông tin quy hoạch hạ tầng, đặc biệt khi các bản đồ quy hoạch TP. HCM đến năm 2030 được lan truyền chưa đúng thực tế, đã dẫn đến nhiều hệ lụy. Đây là lý do tại sao nhu cầu kiểm tra quy hoạch một cách chính xác, minh bạch qua hệ thống công chính là rất cấp thiết.

Mô hình trung tâm giao dịch: Giải pháp đột phá

Trong bối cảnh này, đề xuất thí điểm Trung tâm giao dịch BĐS do Nhà nước quản lý là một giải pháp mới nhằm tăng cường tính minh bạch, ổn định và lành mạnh hóa thị trường.

Mô hình này sẽ giúp minh bạch thông tin về giá giao dịch thật, pháp lý và quy hoạch dự án thông qua hệ thống dữ liệu tập trung. Điều này sẽ giúp hạn chế các dự án “ma”, dự án không đủ điều kiện pháp lý và giảm thiểu rủi ro cho người dân khi mua bán nhà đất.

Đặc biệt, Trung tâm còn có thể giúp kiểm soát hiệu quả hoạt động môi giới BĐS, nâng cao chất lượng dịch vụ và chống thất thu thuế từ hoạt động giao dịch. Nhờ vậy, việc kiểm tra quy hoạch sẽ trở nên dễ dàng và chính xác hơn với dữ liệu cập nhật liên tục, tránh tình trạng mập mờ thông tin.

Vai trò của quy hoạch và dữ liệu minh bạch

Thị trường BĐS chỉ có thể phát triển bền vững khi gắn liền với quy hoạch đồng bộ, dài hạn. Thực tế hiện nay, việc thiếu cơ sở dữ liệu công khai về giá đất, pháp lý dự án, quy hoạch khu vực — ví dụ như các thông tin trong bản đồ quy hoạch TP. HCM hay các khu vực có dự án nổi bật như Vinhomes Hậu Nghĩa — đang là rào cản lớn cho cả nhà đầu tư lẫn người dân.

Việc triển khai Trung tâm giao dịch BĐS cần được xây dựng trên nền tảng công nghệ, đảm bảo tích hợp thông tin quy hoạch, sổ đỏ, pháp lý và giá cả… Đây sẽ là nơi người dân có thể tra cứu, xác thực hoặc kiểm tra quy hoạch một cách nhanh chóng và chính xác, thay vì dựa vào tin đồn hay thông tin không chính thống.

Cần lộ trình và tư duy thực tế

Rõ ràng, mô hình Trung tâm giao dịch BĐS do Nhà nước quản lý là hướng đi tích cực trong bối cảnh thị trường thiếu minh bạch và dễ bị đầu cơ thao túng. Tuy nhiên, việc triển khai cần có lộ trình cụ thể, cơ chế rõ ràng và tránh “hành chính hóa” thị trường.

Nếu thực hiện tốt, đây có thể là công cụ giúp ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người dân và tạo nền tảng cho sự phát triển chuyên nghiệp, bền vững của ngành bất động sản Việt Nam.