Bạn chỉ bắt buộc đo đạc lại thửa đất trong vài trường hợp: tách thửa, hợp thửa, hoặc làm sổ ở nơi chưa có bản đồ địa chính. Các trường hợp còn lại như mua bán, xây sát ranh, nghi sổ ghi sai diện tích thì nên đo, vì tiền đo rẻ hơn nhiều so với một vụ nhầm ranh. Dưới đây là cách phân biệt, giấy tờ cần mang và cách tính chi phí khi đo đạc lại thửa đất.
Nội dung chính
Khi nào bắt buộc đo đạc lại thửa đất?
Tách thửa hoặc hợp thửa. Đây là trường hợp rõ nhất. Hồ sơ tách, hợp thửa phải có bản vẽ tách thửa đất, hợp thửa đất theo Mẫu số 02/ĐK của Nghị định 101/2024/NĐ-CP. Bản vẽ này do Văn phòng đăng ký đất đai, chi nhánh của văn phòng, hoặc đơn vị đo đạc có giấy phép lập. Người dân không tự vẽ được. Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã trả lời đúng câu hỏi này, bạn đọc ở bản tin VCCI dẫn lại trả lời của Bộ.
Làm sổ lần đầu ở nơi chưa có bản đồ địa chính. Thửa đất chưa nằm trên bản đồ địa chính thì phải trích đo riêng thửa đó mới có hình, kích thước và tọa độ để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Việc trích đo do Văn phòng đăng ký đất đai làm, người sử dụng đất trả chi phí.
Khi nào không bắt buộc nhưng nên đo
Luật không ép, nhưng người làm nghề như tụi mình gặp nhiều nhất ở các trường hợp này:
- Sắp mua đất. Sổ cũ, hình vẽ sơ sài, không có tọa độ. Đo trước khi đặt cọc để biết hàng rào hiện tại có đúng ranh trên sổ không.
- Xây nhà sát ranh. Đổ móng lấn sang đất bên cạnh vài chục phân là chuyện thường. Đo cắm mốc trước khi đào móng rẻ hơn đập tường.
- Nghi sổ ghi sai diện tích. Đo lại để có số liệu thực tế, rồi mới tính chuyện cấp đổi (xem mục dưới).
- Tranh chấp ranh với nhà bên cạnh. Bản đo hiện trạng là căn cứ khi hòa giải ở xã, phường.

Muốn xem trước thửa đất nằm ở đâu mà chưa cần đo, bạn lấy bảng tọa độ trên sổ và dùng công cụ chuyển tọa độ VN-2000 sang Google Maps. Cách này cho biết vị trí gần đúng, không thay được việc đo ngoài thực địa.
Diện tích đo thực tế khác trên sổ thì xử lý sao?
Đây là lý do nhiều người đi đo lại. Khoản 6 Điều 135 Luật Đất đai 2024 chia hai trường hợp (bạn đọc nguyên văn trong bài tổng hợp của Báo Hà Tĩnh):
| Tình huống | Cách xử lý theo khoản 6 Điều 135 |
|---|---|
| Ranh giới thửa không đổi so với lúc cấp giấy, không tranh chấp với nhà liền kề | Khi cấp hoặc cấp đổi giấy, diện tích ghi theo số liệu đo đạc thực tế |
| Ranh giới có thay đổi và diện tích đo thực tế nhiều hơn trên giấy | Phần diện tích nhiều hơn được xem xét cấp giấy chứng nhận, không phải mặc nhiên được công nhận |
| Giấy đã cấp nhưng vị trí thửa không chính xác | Rà soát, cấp đổi giấy chứng nhận cho người sử dụng đất |
Điểm mấu chốt nằm ở chữ “ranh không đổi”. Hàng rào vẫn đúng chỗ cũ, chỉ là đo hồi xưa bằng thước dây ra số khác, thì dễ. Còn đã lấn ra thêm thì phần lấn phải xét riêng, nhiều khi kèm nghĩa vụ tài chính. Mỗi nơi xét một kiểu, nên hỏi bộ phận một cửa trước khi nộp.
Hồ sơ cần chuẩn bị khi đo đạc lại thửa đất
Tùy mục đích đo mà hồ sơ khác nhau. Mang đủ bộ sau thì gần như đi đâu cũng làm được:
- Sổ đỏ hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất (bản chính để đối chiếu, bản sao để nộp).
- Giấy tờ tùy thân của người đứng tên. Người khác đi làm thay thì cần giấy ủy quyền.
- Hồ sơ cũ nếu có: mảnh trích đo, bản vẽ hiện trạng, hợp đồng mua bán. Có bảng tọa độ cũ thì đơn vị đo đối chiếu nhanh hơn nhiều.
- Đơn đề nghị theo mẫu của nơi nhận. Tách, hợp thửa dùng đơn Mẫu số 01/ĐK kèm bản vẽ Mẫu 02/ĐK.
Hồ sơ đất đai nay nộp ở bộ phận một cửa cấp xã, phường hoặc trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh. Cả nước còn 34 tỉnh thành, chính quyền hai cấp, không còn cấp huyện, nên đừng tìm “phòng tài nguyên huyện” như các bài cũ hay ghi.
Ai được đo và quy trình diễn ra thế nào
Hai lựa chọn: Văn phòng đăng ký đất đai (hoặc chi nhánh), hoặc một đơn vị đo đạc có giấy phép hoạt động đo đạc, thành lập bản đồ địa chính. Người đo “chui” không có giấy phép thì bản vẽ không dùng để nộp hồ sơ được.

Ngoài thực địa, đơn vị đo dùng máy (thường là máy GNSS RTK hoặc máy toàn đạc) đo từng góc ranh. Kết quả ra bảng tọa độ VN-2000 theo kinh tuyến trục của tỉnh. Lưu ý: kinh tuyến trục vẫn tính theo tỉnh cũ trước sáp nhập, bạn xem lại ở bài sáp nhập tỉnh, tọa độ VN2000 có phải làm lại không và bảng kinh tuyến trục 63 tỉnh thành.

Chi phí đo đạc lại thửa đất tính theo gì?
Nói thẳng: không có một mức giá chung cả nước. Bài nào ghi một con số cố định cho mọi nơi là không đúng. Chi phí phụ thuộc mấy thứ sau:
| Yếu tố | Ảnh hưởng tới chi phí |
|---|---|
| Đơn vị đo | Văn phòng đăng ký đất đai thu theo đơn giá do UBND tỉnh ban hành; đơn vị có giấy phép báo giá theo hợp đồng |
| Diện tích thửa | Thửa càng lớn càng nhiều điểm đo, giá càng cao |
| Đất ở đô thị hay nông thôn | Khu đông nhà, nhiều vật che chắn thường tính khác đất trống |
| Mục đích | Đo cắm mốc, đo hiện trạng, lập bản vẽ tách thửa có khối lượng công việc khác nhau |
| Phí, lệ phí nộp hồ sơ | Do HĐND tỉnh quyết định, mỗi tỉnh một mức, nộp riêng khi làm thủ tục |
Cách hỏi giá cho chuẩn: gửi đơn vị đo ảnh sổ (trang có sơ đồ thửa), địa chỉ thửa và nói rõ đo để làm gì. Có đủ ba thứ đó họ báo được giá sát, không phát sinh khi ra hiện trường.
Soát bản vẽ trước khi ký
Nhận bản vẽ rồi đừng ký ngay. Soát ba điều:
- Chiều dài các cạnh có khớp với hàng rào, tường thực tế không.
- Diện tích: bạn tự tính lại từ bảng tọa độ theo bài cách tính diện tích thửa đất từ tọa độ góc ranh, lệch nhiều thì hỏi lại.
- Vị trí: dán tọa độ vào công cụ chuyển đổi, điểm phải rơi đúng thửa trên bản đồ. Rơi sai chỗ thì xem bài tọa độ VN2000 bị lệch vị trí.
Cần người đo giúp?
Bạn sắp mua đất, xây sát ranh, hay cần bản vẽ tách thửa, xem dịch vụ đo đạc của EVILand. Chưa chắc có cần đo không thì chụp trang sơ đồ trên sổ gửi qua Zalo 09.789.155.15, tụi mình xem giúp trước khi bạn quyết định.


QH HCM
Facebook
Youtube